Cloud và Virtualization thường được nhắc cùng nhau, nhưng không phải là một khái niệm. Virtualization tạo ra tài nguyên ảo từ phần cứng; Cloud tổ chức và cung cấp tài nguyên qua mạng theo nhu cầu. Hiểu đúng mối quan hệ này giúp doanh nghiệp chọn hạ tầng phù hợp và dự trù công việc vận hành.
Cloud là gì?
Cloud, hay điện toán đám mây, là mô hình cung cấp tài nguyên công nghệ như máy chủ, mạng, lưu trữ, nền tảng và ứng dụng qua mạng. Người dùng có thể truy cập và cấp phát tài nguyên khi cần mà không phải trực tiếp quản lý toàn bộ phần cứng bên dưới. Đây cũng là cách NIST mô tả Cloud Computing trong tài liệu SP 800-145.
Bạn có thể xem thêm bài viết điện toán đám mây là gì để tìm hiểu khái niệm và các ứng dụng phổ biến.
Cloud hay còn gọi là đám mây / điện toán đám mây - Cloud Computing
Một dịch vụ Cloud thường có các đặc điểm như:
- Tự phục vụ theo nhu cầu: Người dùng có thể chủ động tạo hoặc điều chỉnh tài nguyên qua giao diện hay API.
- Truy cập qua mạng: Tài nguyên được sử dụng qua mạng bằng các thiết bị hoặc phần mềm phù hợp.
- Dùng chung một kho tài nguyên: Nhà cung cấp phân bổ tài nguyên từ hạ tầng chung cho nhiều khách hàng.
- Có khả năng co giãn: Tài nguyên có thể được cấp phát hoặc thu hồi theo nhu cầu.
- Đo lường mức sử dụng: Hệ thống theo dõi tài nguyên để quản lý và tính phí.
Cloud có nhiều mô hình dịch vụ. Với IaaS, doanh nghiệp thuê tài nguyên hạ tầng như máy chủ, mạng và lưu trữ; doanh nghiệp vẫn quản lý hệ điều hành, phần mềm và dữ liệu của mình. SaaS cung cấp ứng dụng hoàn chỉnh, còn PaaS cung cấp môi trường để phát triển và triển khai ứng dụng. NIST phân loại Cloud theo ba mô hình dịch vụ này và bốn mô hình triển khai gồm public, private, community và hybrid cloud.
Virtualization là gì?
Virtualization, hay ảo hóa, là công nghệ dùng một lớp phần mềm để trừu tượng hóa tài nguyên phần cứng, từ đó tạo ra các môi trường ảo có thể vận hành độc lập. NIST mô tả ảo hóa là việc mô phỏng phần mềm hoặc phần cứng mà các phần mềm khác chạy trên đó.
Bạn có thể đọc thêm về ảo hóa là gì và lợi ích của công nghệ này để tìm hiểu sâu hơn về các hình thức ảo hóa.
Ảo hóa (Virtualization) là công nghệ dùng phần mềm để tạo ra phiên bản ảo
Trong ảo hóa máy chủ, một máy chủ vật lý có thể chạy nhiều máy ảo (VM). Mỗi VM được cấp một phần tài nguyên như CPU, RAM, bộ lưu trữ và card mạng ảo, đồng thời có thể chạy hệ điều hành và ứng dụng riêng. Thành phần điều phối tài nguyên giữa phần cứng vật lý và các VM thường được gọi là hypervisor.
Ví dụ, doanh nghiệp có một máy chủ vật lý và muốn tách môi trường chạy ứng dụng kế toán, ứng dụng nội bộ và môi trường thử nghiệm. Thay vì mua riêng một máy chủ cho mỗi hệ thống, đội ngũ IT có thể tạo nhiều VM trên cùng máy chủ. Họ vẫn cần quản lý máy chủ vật lý, nền tảng ảo hóa, mạng, bảo mật và bảo trì.
Ảo hóa cũng có thể áp dụng cho các tài nguyên khác, chẳng hạn như mạng, lưu trữ và máy tính để bàn. Vì vậy, “ảo hóa” rộng hơn việc chỉ tạo máy chủ ảo.
Cloud và Virtualization khác nhau thế nào?
Điểm khác biệt cốt lõi là Virtualization là công nghệ, còn Cloud là mô hình tổ chức và cung cấp tài nguyên theo nhu cầu. Ảo hóa giúp chia và trừu tượng hóa tài nguyên; Cloud bổ sung cách quản lý, cấp phát, truy cập và đo lường những tài nguyên đó.
| Tiêu chí | Virtualization | Cloud |
|---|---|---|
| Bản chất | Công nghệ trừu tượng hóa phần cứng hoặc tài nguyên | Mô hình cung cấp và quản lý tài nguyên qua mạng |
| Mục đích chính | Tạo các môi trường ảo độc lập từ tài nguyên vật lý | Cấp phát tài nguyên theo nhu cầu, thường qua giao diện hoặc API |
| Thành phần thường gặp | Máy chủ vật lý, hypervisor, VM | Hạ tầng, mạng, lưu trữ, lớp quản lý, tự động hóa và cơ chế cấp phát |
| Nơi triển khai | Có thể chạy trong trung tâm dữ liệu riêng hoặc trên hạ tầng của nhà cung cấp | Có thể là public, private hoặc hybrid cloud |
| Cách mở rộng | Có thể cần quản trị viên phân bổ và cấu hình thủ công | Có thể hỗ trợ cấp phát, điều chỉnh tài nguyên qua công cụ quản lý; mức tự động hóa tùy dịch vụ và cấu hình |
| Quản lý chi phí | Doanh nghiệp thường quản lý chi phí phần cứng, điện, không gian và vận hành | Thường thanh toán cho tài nguyên dịch vụ đã chọn; cần theo dõi cấu hình và mức sử dụng |
Bảng trên mô tả sự khác nhau về bản chất, không có nghĩa mọi hệ thống Cloud đều tự động mở rộng hoặc mọi nền tảng ảo hóa đều khó quản lý. Khả năng cụ thể phụ thuộc vào thiết kế và cách vận hành của từng hệ thống.
Mối quan hệ giữa Cloud và Virtualization
Virtualization thường là một trong những công nghệ nền tảng giúp Cloud gom và phân bổ tài nguyên. Tuy nhiên, có ảo hóa chưa đồng nghĩa đã có Cloud.
Ảo hóa là công nghệ nền tảng, còn điện toán đám mây là mô hình dịch vụ được xây dựng và phát triển dựa trên nền tảng đó
Nếu doanh nghiệp tạo nhiều VM trên máy chủ riêng và quản lý từng máy bằng quy trình thủ công, đó là hạ tầng ảo hóa. Để hình thành một môi trường Cloud, hệ thống còn cần cách cấp phát tài nguyên qua mạng, quản lý tập trung, tự phục vụ hoặc tự động hóa phù hợp. Red Hat cũng phân biệt Cloud với việc chỉ triển khai lớp ảo hóa trên phần cứng.
Chiều ngược lại, Cloud không nhất thiết chỉ cung cấp máy ảo. Tùy kiến trúc, Cloud có thể cung cấp máy chủ vật lý, nền tảng container hoặc dịch vụ phần mềm được quản lý. Vì vậy, khi chọn hạ tầng, doanh nghiệp nên xác định mình cần công nghệ ảo hóa, một dịch vụ Cloud hoàn chỉnh hay kết hợp cả hai.
Một doanh nghiệp tự quản lý máy chủ tại văn phòng có thể dùng hypervisor để tạo các VM riêng cho ứng dụng nội bộ và môi trường kiểm thử. Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm cấp phát tài nguyên, cập nhật nền tảng ảo hóa, sao lưu và xử lý sự cố phần cứng.
Nếu doanh nghiệp thuê Cloud Server, nhà cung cấp vận hành hạ tầng Cloud và cung cấp máy chủ ảo qua công cụ quản lý. Đội ngũ IT vẫn cần quản lý hệ điều hành, tài khoản truy cập, ứng dụng, tường lửa và dữ liệu theo phạm vi dịch vụ đã thuê. Cloud thay đổi cách tiếp cận tài nguyên, nhưng không tự động loại bỏ mọi công việc quản trị hệ thống.
Nên chọn Virtualization hay Cloud?
Hai lựa chọn này không phải lúc nào cũng loại trừ nhau. Doanh nghiệp có thể dùng ảo hóa trong trung tâm dữ liệu riêng, thuê Cloud Server, hoặc kết hợp hạ tầng tại chỗ với Cloud.
Chọn ảo hóa tại chỗ khi
- Doanh nghiệp đã có máy chủ và đội ngũ IT có thể vận hành nền tảng.
- Tải công việc tương đối ổn định, ít cần tăng giảm tài nguyên nhanh.
- Doanh nghiệp cần kiểm soát trực tiếp hạ tầng hoặc phải duy trì hệ thống cũ tại chỗ.
Cần tính cả chi phí đầu tư, bảo trì, điện, làm mát, thay thế thiết bị và năng lực ứng phó khi phần cứng gặp sự cố.
Chọn Cloud khi
- Muốn triển khai tài nguyên mà không tự mua và vận hành toàn bộ phần cứng.
- Nhu cầu có thể thay đổi, cần thêm môi trường thử nghiệm hoặc tăng tài nguyên theo kế hoạch.
- Đội ngũ cần quản lý máy chủ, lưu trữ và mạng qua giao diện hoặc API của nhà cung cấp.
Cloud không mặc định rẻ hơn trong mọi trường hợp. Trước khi chọn, hãy ước tính cấu hình cần dùng, thời gian hoạt động, lưu lượng truyền tải, chi phí sao lưu và các dịch vụ đi kèm.
Chọn mô hình kết hợp khi
Một số hệ thống cần tiếp tục chạy tại chỗ do phụ thuộc ứng dụng cũ hoặc yêu cầu vận hành riêng, trong khi các môi trường mới có thể triển khai trên Cloud. Mô hình này cần kế hoạch kết nối mạng, đồng bộ dữ liệu, phân quyền và sao lưu rõ ràng để tránh tạo ra hai hệ thống khó quản lý.
Những tiêu chí cần kiểm tra trước khi triển khai
Dù chọn Virtualization hay Cloud, doanh nghiệp nên đánh giá:
- Hiệu năng và mức độ cô lập: Xác định tải công việc cần tài nguyên dùng chung hay tài nguyên dành riêng.
- Bảo mật và phân quyền: Làm rõ ai quản lý máy chủ vật lý, hypervisor, hệ điều hành, tài khoản và ứng dụng.
- Sao lưu và khôi phục: Xác định dữ liệu nào cần sao lưu, tần suất và cách phục hồi khi xảy ra lỗi.
- Khả năng mở rộng: Kiểm tra giới hạn tài nguyên và quy trình tăng, giảm cấu hình.
- Chi phí vận hành: Tính tổng chi phí theo thời gian, gồm cả phần cứng, nhân lực, dịch vụ, lưu trữ và lưu lượng mạng.
- Khả năng chuyển đổi: Xem xét cách di chuyển ứng dụng và dữ liệu nếu sau này cần đổi nền tảng.
Sao lưu và bảo mật không nên được xem là việc nhà cung cấp Cloud tự động giải quyết toàn bộ. Trách nhiệm cụ thể phụ thuộc vào dịch vụ đã chọn và cách doanh nghiệp cấu hình hệ thống.
Cloud Server của Bizfly Cloud phù hợp trong trường hợp nào?
Cloud Server của Bizfly Cloud phù hợp với nhiều nhóm đối tượng và trường hợp cụ thể
Nếu doanh nghiệp muốn sử dụng máy chủ ảo trên hạ tầng Cloud mà không tự đầu tư máy chủ vật lý, có thể tham khảo dịch vụ Cloud Server của Bizfly Cloud. Theo tài liệu kỹ thuật của Bizfly Cloud, dịch vụ hỗ trợ máy ảo Linux và Windows, sử dụng OpenStack/KVM; người dùng chọn hệ điều hành, cấu hình tài nguyên và Data Center khi khởi tạo máy chủ.
Đây là ví dụ thực tế về mối liên hệ giữa hai khái niệm: VM được tạo nhờ công nghệ ảo hóa, còn nền tảng Cloud cung cấp cách quản lý và khởi tạo tài nguyên. Doanh nghiệp vẫn cần cấu hình hệ điều hành, ứng dụng, quyền truy cập, bảo mật và phương án sao lưu theo nhu cầu.
Câu hỏi thường gặp
Cloud và Virtualization có giống nhau không?
Không. Virtualization là công nghệ tạo môi trường ảo từ tài nguyên vật lý. Cloud là mô hình cung cấp và quản lý tài nguyên qua mạng theo nhu cầu. Virtualization có thể hỗ trợ xây dựng Cloud nhưng không tự nó tạo thành Cloud.
Có thể dùng Virtualization mà không dùng Cloud không?
Có. Doanh nghiệp có thể cài hypervisor trên máy chủ tại chỗ để tạo và quản lý VM mà không cung cấp tài nguyên qua mô hình Cloud.
Cloud có nhất thiết phải dùng máy ảo không?
Không. Một số dịch vụ Cloud cung cấp VM, nhưng Cloud cũng có thể cung cấp máy chủ vật lý, nền tảng container hoặc phần mềm được quản lý. Cách triển khai tùy kiến trúc và sản phẩm của nhà cung cấp.
Cloud Server có phải là máy ảo không?
Cloud Server thường là máy chủ ảo được cung cấp trên hạ tầng Cloud. Với Bizfly Cloud, tài liệu dịch vụ mô tả Cloud Server là máy chủ được ảo hóa trên nền tảng điện toán đám mây.
Virtualization giúp biến tài nguyên vật lý thành các môi trường ảo; Cloud tổ chức và cung cấp tài nguyên qua mạng theo nhu cầu. Doanh nghiệp nên chọn dựa trên yêu cầu kiểm soát, khả năng vận hành, mức độ biến động của tải và tổng chi phí. Trong nhiều trường hợp, hai mô hình có thể được kết hợp để đáp ứng nhu cầu hạ tầng hiện tại và kế hoạch mở rộng.
