Điện toán đám mây giúp doanh nghiệp triển khai và điều chỉnh tài nguyên CNTT linh hoạt hơn, nhưng không tự động làm giảm chi phí hay loại bỏ trách nhiệm bảo mật. Trước khi chuyển hệ thống lên cloud, doanh nghiệp cần hiểu rõ cả lợi ích lẫn những khoản đầu tư, yêu cầu vận hành và rủi ro đi kèm. Nếu cần nắm khái niệm trước, bạn có thể xem bài điện toán đám mây là gì.
Trước khi đưa ra quyết định, hãy cùng tìm hiểu ưu điểm nổi bật của điện toán đám mây cực kỳ cần thiết cho doanh nghiệp được Bizfly Cloud tổng hợp trong bài viết này nhé!
Điện toán đám mây đem lại những ưu điểm gì?
Giá trị của cloud thường thể hiện rõ khi doanh nghiệp cần triển khai nhanh, thay đổi quy mô tài nguyên theo nhu cầu hoặc giảm việc tự vận hành hạ tầng vật lý. Tuy nhiên, kết quả thực tế còn phụ thuộc vào cách thiết kế hệ thống và quản lý tài nguyên.
Linh hoạt hơn khi tăng hoặc giảm tài nguyên
Với hạ tầng tự đầu tư, doanh nghiệp thường phải dự tính công suất trước, mua thiết bị rồi chờ lắp đặt và cấu hình. Nếu nhu cầu tăng nhanh hơn dự kiến, hệ thống có thể thiếu tài nguyên; nếu nhu cầu giảm, một phần thiết bị vẫn nằm đó nhưng chưa được khai thác hiệu quả.
Điện toán đám mây linh hoạt hơn nhờ khả năng mở rộng và thu hẹp tài nguyên
Cloud cho phép cấp phát hoặc thu hồi tài nguyên nhanh hơn. Chẳng hạn, một doanh nghiệp thương mại điện tử có thể cần thêm năng lực xử lý trong các đợt khuyến mãi, sau đó giảm quy mô khi lượng truy cập trở về bình thường. Khả năng co giãn này hữu ích khi workload biến động, nhưng cần thiết kế ứng dụng và chính sách mở rộng phù hợp. Không phải hệ thống nào chuyển lên cloud cũng tự động tăng tải theo nhu cầu.
Giảm khoản đầu tư ban đầu cho hạ tầng
Doanh nghiệp có thể bắt đầu với mức tài nguyên phù hợp thay vì mua máy chủ và thiết bị mạng để đáp ứng công suất dự kiến trong nhiều năm. Cách tiếp cận này giúp giảm khoản vốn phải bỏ ra ban đầu, đặc biệt khi doanh nghiệp đang thử nghiệm sản phẩm hoặc chưa biết chính xác lượng người dùng trong tương lai.
Tuy nhiên, chi phí cloud không mặc định thấp hơn. Phí sử dụng tài nguyên, lưu trữ, truyền dữ liệu, giấy phép phần mềm, hỗ trợ và nhân sự vận hành đều có thể ảnh hưởng đến tổng chi phí. Doanh nghiệp có workload ổn định và sử dụng tài nguyên liên tục nên so sánh tổng chi phí sở hữu thay vì chỉ nhìn vào mức đầu tư ban đầu. Có thể tham khảo thêm bài điện toán đám mây giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí như thế nào.
Tài liệu AWS Well-Architected cũng khuyến nghị theo dõi ngân sách, phát hiện biến động chi phí và rà soát tài nguyên nhàn rỗi hoặc chưa được cấp đúng quy mô. Đây là các bước cần thiết để kiểm soát hóa đơn cloud.
Rút ngắn thời gian triển khai môi trường
Khi cần tạo môi trường thử nghiệm, bổ sung máy chủ cho một ứng dụng hoặc triển khai dịch vụ mới, đội ngũ có thể cấp phát tài nguyên qua nền tảng quản lý thay vì chờ mua sắm và lắp đặt phần cứng. Điều này giúp nhóm kỹ thuật thử nghiệm, điều chỉnh cấu hình và đưa sản phẩm vào vận hành nhanh hơn.
Điện toán đám mây giúp rút ngắn thời gian nhờ vào khả năng cấp phát tài nguyên tự động và sẵn có
Ví dụ, một nhóm phát triển có thể tạo môi trường kiểm thử riêng, chạy thử phiên bản mới rồi thu hồi tài nguyên khi hoàn thành. Lợi ích này rõ nhất khi quy trình triển khai được tự động hóa và doanh nghiệp có người chịu trách nhiệm quản lý môi trường. Nếu cấp phát tài nguyên mà không thu hồi sau khi dùng, tốc độ triển khai cao có thể đi kèm chi phí phát sinh.
Hỗ trợ truy cập hệ thống từ nhiều địa điểm
Tài nguyên cloud được cung cấp qua mạng, giúp nhân viên và hệ thống truy cập ứng dụng, dữ liệu từ nhiều địa điểm và thiết bị theo quyền được cấp. Điều này có thể thuận tiện cho doanh nghiệp có chi nhánh, đội ngũ làm việc từ xa hoặc cần phối hợp giữa nhiều bộ phận.
Khả năng truy cập qua mạng cũng đòi hỏi doanh nghiệp kiểm soát danh tính và quyền truy cập cẩn thận. NIST mô tả cloud qua các đặc tính như truy cập mạng rộng, cấp phát theo nhu cầu và khả năng co giãn nhanh.
Có thêm lựa chọn cho sao lưu và khôi phục hệ thống
Các dịch vụ cloud có thể hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng bản sao dữ liệu, triển khai tài nguyên dự phòng hoặc khôi phục workload ở môi trường khác. So với việc tự mua sẵn thiết bị dự phòng, doanh nghiệp có thêm lựa chọn thiết kế phương án liên tục kinh doanh theo mức độ quan trọng của từng hệ thống.
Điện toán đám mây mang đến các giải pháp sao lưu trực tuyến (BaaS - Backup as a Service)
Dù vậy, lưu dữ liệu trên cloud không đồng nghĩa với việc dữ liệu đã được sao lưu hoặc hệ thống có thể khôi phục ngay khi gặp sự cố. Doanh nghiệp cần xác định thời gian phục hồi và lượng dữ liệu có thể chấp nhận mất, sau đó kiểm thử quy trình khôi phục định kỳ. AWS khuyến nghị xác định mục tiêu RTO và RPO cho từng workload để làm căn cứ thiết kế kế hoạch phục hồi.
Nhược điểm của điện toán đám mây cần tính trước
Cloud thay đổi cách doanh nghiệp đầu tư và vận hành hạ tầng, nhưng một số trách nhiệm vẫn thuộc về khách hàng. Đánh giá trước các hạn chế dưới đây giúp tránh tình trạng chuyển hệ thống lên cloud nhưng chưa chuẩn bị đủ về chi phí, nhân lực hoặc phương án dự phòng.
Chi phí có thể khó dự đoán
Một workload sử dụng nhiều tài nguyên hơn dự kiến, dữ liệu truyền ra ngoài thường xuyên, hoặc môi trường thử nghiệm không được tắt đúng lúc đều có thể làm tăng chi phí. Dịch vụ quản lý, sao lưu và hỗ trợ cũng có thể được tính riêng tùy nhà cung cấp và cấu hình.
Vì vậy, doanh nghiệp nên theo dõi chi phí theo ứng dụng hoặc bộ phận, đặt ngưỡng ngân sách và cảnh báo khi mức sử dụng thay đổi bất thường. Trước khi di chuyển, nên đưa cả phí migration, kết nối mạng, lưu trữ, giấy phép và công sức vận hành vào phép so sánh, thay vì chỉ đối chiếu giá máy chủ.
Bảo mật vẫn là trách nhiệm chung
Nhà cung cấp quản lý một phần hạ tầng nền tảng, nhưng doanh nghiệp vẫn cần bảo vệ dữ liệu, tài khoản, quyền truy cập và cấu hình thuộc phạm vi mình kiểm soát. Phần trách nhiệm cụ thể phụ thuộc vào việc doanh nghiệp sử dụng IaaS, PaaS hay SaaS và điều khoản của từng dịch vụ.
Ví dụ, với IaaS, khách hàng thường phải quản lý hệ điều hành, ứng dụng và nhiều cấu hình mạng. Với dịch vụ quản lý cao hơn, nhà cung cấp có thể đảm nhiệm thêm một số lớp, nhưng khách hàng vẫn phải kiểm soát dữ liệu, người dùng và quyền truy cập. Microsoft mô tả cách phân chia này theo từng mô hình dịch vụ trong tài liệu về trách nhiệm bảo mật chung trên cloud.
Doanh nghiệp cần xác định rõ ai phụ trách từng lớp, bật xác thực phù hợp, giới hạn quyền và rà soát cấu hình định kỳ. Có thể xem thêm bài các rủi ro bảo mật điện toán đám mây để lập danh sách kiểm tra ban đầu.
Phụ thuộc vào kết nối mạng và dịch vụ của nhà cung cấp
Khi ứng dụng phụ thuộc vào cloud, kết nối mạng không ổn định có thể ảnh hưởng đến khả năng truy cập. Ngoài ra, sự cố tại nhà cung cấp hoặc lỗi cấu hình trong hệ thống của doanh nghiệp cũng có thể làm gián đoạn dịch vụ.
Đây không phải lý do để mặc định cloud kém tin cậy, nhưng doanh nghiệp cần tính đến phương án khi đường truyền hoặc dịch vụ gặp sự cố. Với hệ thống quan trọng, cần xác định thời gian gián đoạn có thể chấp nhận, kiểm tra điều khoản dịch vụ và chuẩn bị phương án dự phòng phù hợp.
Di chuyển hệ thống có thể phức tạp hơn dự kiến
Ứng dụng cũ có thể phụ thuộc vào cơ sở dữ liệu, phần mềm cấp phép, thiết bị hoặc hệ thống nội bộ khác. Nếu chỉ chuyển máy chủ mà không kiểm kê các phụ thuộc này, doanh nghiệp có thể gặp lỗi tích hợp, hiệu năng kém hoặc gián đoạn trong quá trình chuyển đổi.
Trước khi migration, nên lập danh sách workload, chủ sở hữu, dữ liệu, kết nối và yêu cầu vận hành. Microsoft cũng khuyến nghị đánh giá khả năng tương thích và lập bản đồ phụ thuộc giữa ứng dụng, cơ sở dữ liệu và các dịch vụ liên quan.
Có nguy cơ phụ thuộc vào công nghệ riêng của nhà cung cấp
Một ứng dụng sử dụng nhiều dịch vụ độc quyền, API riêng hoặc định dạng dữ liệu khó chuyển đổi có thể mất thêm thời gian và chi phí nếu doanh nghiệp muốn đổi nhà cung cấp hoặc đưa workload về hạ tầng tại chỗ.
Để giảm rủi ro, doanh nghiệp nên tìm hiểu trước cách xuất dữ liệu, định dạng lưu trữ, phí truyền dữ liệu và thời gian cần thiết để chuyển đổi. AWS cũng nêu tính di động của dữ liệu và ứng dụng là những yếu tố cần cân nhắc khi đánh giá nguy cơ phụ thuộc nhà cung cấp. (Các yếu tố cần xem xét về vendor lock-in.)
Yêu cầu về vị trí dữ liệu và tuân thủ cần được kiểm tra
Một số workload có yêu cầu cụ thể về nơi lưu dữ liệu, quyền truy cập, thời gian lưu trữ hoặc cách xử lý dữ liệu. Doanh nghiệp cần kiểm tra các yêu cầu pháp lý và hợp đồng áp dụng cho mình, đồng thời xác nhận nhà cung cấp hỗ trợ khu vực triển khai và các kiểm soát cần thiết.
Không nên chỉ dựa vào thông tin chung rằng một dịch vụ “đạt chuẩn”. Hãy xác định chuẩn nào áp dụng cho workload, phạm vi chứng nhận bao gồm thành phần nào và doanh nghiệp cần tự cấu hình thêm những kiểm soát gì.
Trường hợp nào cloud phù hợp với doanh nghiệp?
Mức độ phù hợp phụ thuộc vào nhu cầu của từng workload, không chỉ quy mô công ty. Có thể dùng bảng dưới đây để xác định những điểm cần xem xét trước khi lựa chọn.
| Nhu cầu | Cloud có thể phù hợp khi | Cần đánh giá kỹ khi |
|---|---|---|
| Lưu lượng thay đổi theo mùa hoặc chiến dịch | Cần tăng, giảm tài nguyên theo từng giai đoạn | Ứng dụng chưa hỗ trợ co giãn hoặc khó dự báo chi phí |
| Ra mắt sản phẩm, môi trường thử nghiệm | Cần tạo môi trường nhanh và thay đổi thường xuyên | Chưa có quy trình thu hồi tài nguyên hoặc giám sát sử dụng |
| Hệ thống nội bộ và đội ngũ phân tán | Cần truy cập từ nhiều địa điểm theo quyền được cấp | Kết nối mạng tại văn phòng hoặc địa điểm vận hành chưa ổn định |
| Hệ thống có yêu cầu độ trễ hoặc kiểm soát dữ liệu đặc thù | Có thể chọn kiến trúc, khu vực và kiểm soát phù hợp | Cần xử lý dữ liệu gần thiết bị, phụ thuộc phần cứng riêng hoặc có yêu cầu triển khai tại chỗ |
Doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể quan tâm đến cloud vì không phải tự đầu tư toàn bộ hạ tầng ngay từ đầu, nhưng vẫn cần tính chi phí vận hành và người phụ trách hệ thống. Xem thêm bài điện toán đám mây cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nếu đang so sánh giữa cloud và hạ tầng tự quản lý, bài Cloud và On-premise sẽ giúp làm rõ thêm các tiêu chí lựa chọn.
5 việc nên làm trước khi đưa workload lên cloud
Sau khi xác định cloud có thể phù hợp, doanh nghiệp nên đánh giá từng workload riêng biệt. Một kế hoạch chuyển đổi có thể bắt đầu bằng các bước sau:
- Tính tổng chi phí dự kiến: Bao gồm tài nguyên, lưu trữ, truyền dữ liệu, sao lưu, giấy phép, hỗ trợ và công sức vận hành.
- Kiểm kê hệ thống phụ thuộc: Ghi nhận ứng dụng, cơ sở dữ liệu, API, kết nối nội bộ và phần mềm bên thứ ba.
- Phân định trách nhiệm bảo mật: Làm rõ ai quản lý dữ liệu, tài khoản, cấu hình, bản vá và giám sát.
- Đặt mục tiêu phục hồi: Xác định mức gián đoạn và lượng dữ liệu mất có thể chấp nhận, sau đó thử khôi phục từ bản sao lưu.
- Lập phương án chuyển đổi hoặc rời nền tảng: Kiểm tra khả năng xuất dữ liệu, thời gian di chuyển và chi phí liên quan.
Khi chọn nhà cung cấp, doanh nghiệp cũng nên so sánh phạm vi hỗ trợ, tài liệu, cách tính phí và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế. Có thể tham khảo cách lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây.
Câu hỏi thường gặp
Điện toán đám mây có luôn rẻ hơn máy chủ tại chỗ không?
Không. Cloud có thể giảm khoản đầu tư ban đầu và phù hợp với nhu cầu biến động, nhưng tổng chi phí còn phụ thuộc vào mức sử dụng, lưu lượng truyền dữ liệu, dịch vụ đi kèm và cách quản lý tài nguyên. Nên so sánh theo workload và thời gian sử dụng dự kiến.
Dữ liệu trên cloud có an toàn không?
Mức độ an toàn phụ thuộc vào nhà cung cấp, cấu hình dịch vụ và cách doanh nghiệp quản lý dữ liệu, tài khoản và quyền truy cập. Cần hiểu rõ phần trách nhiệm của từng bên và kiểm tra các kiểm soát áp dụng cho workload cụ thể.
Doanh nghiệp có thể chỉ chuyển một phần hệ thống lên cloud không?
Có. Doanh nghiệp có thể chuyển từng ứng dụng hoặc workload, giữ lại các hệ thống cần chạy tại chỗ, rồi kết nối chúng với nhau. Cách triển khai này cần có kế hoạch về dữ liệu, mạng, bảo mật và thứ tự di chuyển.
Làm thế nào để hạn chế chi phí cloud tăng ngoài dự kiến?
Theo dõi chi phí theo workload, đặt ngân sách và cảnh báo, rà soát tài nguyên nhàn rỗi hoặc cấp quá mức, đồng thời dự báo trước nhu cầu truyền và lưu trữ dữ liệu.
Cloud có tự động sao lưu và khôi phục dữ liệu không?
Không nên mặc định như vậy. Doanh nghiệp cần xác nhận chính sách sao lưu của dịch vụ mình sử dụng, thiết lập bản sao lưu cần thiết và kiểm thử quy trình khôi phục.
Kết luận
Điện toán đám mây đem lại sự linh hoạt, khả năng triển khai nhanh và thêm lựa chọn cho doanh nghiệp khi mở rộng hoặc vận hành hệ thống. Đổi lại, doanh nghiệp cần quản lý chi phí, bảo mật, kết nối mạng, migration và khả năng chuyển dữ liệu. Quyết định phù hợp nên dựa trên yêu cầu của từng workload và tổng chi phí vận hành, không chỉ dựa vào lời hứa về việc tiết kiệm hay mở rộng dễ dàng.
Nếu doanh nghiệp đang đánh giá hạ tầng IaaS, có thể tìm hiểu thêm về Cloud Server của Bizfly Cloud và đối chiếu với các yêu cầu kỹ thuật, ngân sách, bảo mật đã xác định.
Theo Bizfly Cloud chia sẻ
