Điện toán đám mây là gì? Lợi ích, mô hình và ứng dụng Cloud Computing
Điện toán đám mây (Cloud Computing) cung cấp máy chủ, lưu trữ, cơ sở dữ liệu và phần mềm qua Internet, giúp doanh nghiệp sử dụng tài nguyên công nghệ mà không phải đầu tư và tự vận hành toàn bộ hạ tầng vật lý. Tuy nhiên, việc chưa hiểu rõ cách cloud hoạt động, các mô hình dịch vụ và phạm vi trách nhiệm có thể khiến doanh nghiệp lựa chọn sai giải pháp, khó kiểm soát chi phí và không tận dụng được khả năng mở rộng. Trong bài viết này, Bizfly Cloud .Bizfly Cloud sẽ phân tích điện toán đám mây là gì, lợi ích, hạn chế, ứng dụng thực tế và sự khác nhau giữa IaaS, PaaS, SaaS
Điện toán đám mây là gì?
Điện toán đám mây (Cloud Computing) hay còn gọi là điện toán máy chủ ảo cung cấp các công nghệ, tài nguyên máy tính liên kết với mạng Internet. Với mô hình điện toán đám mây, người dùng sẽ được tiếp cận các tài nguyên từ công nghệ, năng lượng điện toán, lưu trữ cơ sở dữ liệu đến từ những nhà cung cấp dịch vụ đám mây.
Hiểu đơn giản, doanh nghiệp không nhất thiết phải mua máy chủ, lắp đặt tại văn phòng và tự chịu trách nhiệm cho toàn bộ hạ tầng. Thay vào đó, doanh nghiệp thuê tài nguyên từ nhà cung cấp cloud và truy cập thông qua Internet hoặc kết nối mạng chuyên dụng.
Điện toán đám mây cung cấp các công nghệ, tài nguyên máy tính liên kết với mạng Internet
Một số ví dụ quen thuộc về dịch vụ vận hành trên nền tảng đám mây gồm:
Email trực tuyến. Công cụ làm việc và cộng tác. Dịch vụ lưu trữ dữ liệu. Máy chủ chạy website và ứng dụng. Cơ sở dữ liệu được quản trị. Nền tảng phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Điện toán đám mây không đồng nghĩa với máy chủ ảo. Máy chủ ảo hay Cloud Server, là một trong nhiều loại tài nguyên được cung cấp trong hệ sinh thái cloud.
Điện toán đám mây hoạt động như thế nào?
Trong mô hình điện toán đám mây, nhà cung cấp xây dựng và vận hành hệ thống trung tâm dữ liệu gồm máy chủ, thiết bị lưu trữ, mạng và các lớp phần mềm quản lý.
Các tài nguyên vật lý được tổng hợp thành một nhóm tài nguyên chung. Thông qua công nghệ ảo hóa, container và hệ thống điều phối, nền tảng cloud có thể phân bổ một phần tài nguyên cho từng khách hàng hoặc từng ứng dụng.
Quy trình sử dụng thường gồm bốn bước:
- Người dùng lựa chọn loại tài nguyên như máy chủ, dung lượng lưu trữ hoặc cơ sở dữ liệu.
- Nền tảng cloud tự động cấp phát tài nguyên theo cấu hình được yêu cầu.
- Người dùng truy cập và quản lý tài nguyên thông qua giao diện, API hoặc công cụ dòng lệnh.
- Hệ thống đo lường mức sử dụng để tính phí hoặc kiểm soát hạn mức.
Cloud Computing thường được cung cấp theo cơ chế theo nhu cầu và có khả năng mở rộng. Tuy nhiên, mức độ tự động hóa, khả năng mở rộng và hình thức tính phí sẽ khác nhau giữa các nhà cung cấp và từng loại dịch vụ.
5 đặc điểm cốt lõi của điện toán đám mây
Xác định mô hình cloud computing có năm đặc điểm cơ bản.
1. Tự phục vụ theo nhu cầu
Người dùng có thể tự khởi tạo tài nguyên như máy chủ hoặc dung lượng lưu trữ mà không cần nhà cung cấp thực hiện thủ công từng yêu cầu.
2. Truy cập qua mạng
Tài nguyên được cung cấp qua mạng và có thể được truy cập từ nhiều loại thiết bị, miễn là người dùng có kết nối và quyền truy cập phù hợp.
3. Dùng chung nhóm tài nguyên
Nhà cung cấp phân bổ tài nguyên từ một hệ thống chung cho nhiều khách hàng. Mỗi khách hàng vẫn được phân tách bằng các cơ chế kỹ thuật và chính sách bảo mật.
4. Co giãn nhanh
Tài nguyên có thể được tăng hoặc giảm để đáp ứng nhu cầu của ứng dụng. Việc mở rộng có thể được thực hiện thủ công hoặc tự động tùy theo dịch vụ.
5. Đo lường mức sử dụng
Nền tảng cloud theo dõi các thông số như thời gian sử dụng, dung lượng lưu trữ, CPU, băng thông hoặc số lượng yêu cầu để quản trị và tính phí.
Lợi ích của điện toán đám mây
Điện toán đám mây mang lại rất nhiều lợi ích giúp cho doanh nghiệp tối ưu lại tài nguyên và nhân lực như:
1. Tiết kiệm chi phí
Doanh nghiệp chỉ cần trả tiền cho những dịch vụ mà mình sử dụng mà không cần phải bỏ ra các khoản như phí mua thiết bị lắp đặt hệ thống, phí vận hành và duy trì như các máy chủ vật lý hay VPS.
2. Sử dụng linh hoạt và dễ mở rộng cơ sở hạ tầng
Người dùng có thể thay đổi tăng hoặc giảm bớt tài nguyên phù hợp với nhu cầu sử dụng của mình.
3. Truy cập và sử dụng ở bất cứ mọi nơi
Người dùng có thể truy cập và sử dụng điện toán đám mây ở bất kỳ nơi nào trên thế giới qua internet.
4. Tính sẵn sàng cao
Hệ thống điện toán đám mây luôn có cơ chế dự phòng sau lưu dữ liệu nên người dùng có thể nhanh chóng khôi phục dữ liệu khi gặp sự cố trong quá trình sử dụng.
5. Độ bảo mật và an toàn cao
Các nhà cung cấp điện toán đám mây sẽ có những trung tâm dữ liệu lớn, hệ thống bảo mật nhiều tầng nên độ an toàn sẽ tốt hơn nhiều so các doanh nghiệp không chuyên về công nghệ.
Hạn chế và rủi ro của điện toán đám mây
Phụ thuộc vào kết nối mạng
Người dùng có thể gặp khó khăn khi truy cập dịch vụ nếu Internet, đường truyền chuyên dụng hoặc hệ thống của nhà cung cấp gặp sự cố.
Chi phí có thể khó kiểm soát
Tài nguyên cloud được khởi tạo nhanh nên doanh nghiệp dễ phát sinh máy chủ, ổ đĩa, snapshot hoặc lưu lượng dữ liệu không còn cần thiết.
Nếu thiếu giám sát, tổng chi phí sử dụng cloud có thể vượt quá dự kiến ban đầu.
Trách nhiệm bảo mật được chia sẻ
Nhà cung cấp thường chịu trách nhiệm cho trung tâm dữ liệu, thiết bị vật lý và các lớp hạ tầng mà họ trực tiếp vận hành. Khách hàng vẫn phải bảo vệ dữ liệu, tài khoản, quyền truy cập, hệ điều hành hoặc ứng dụng tùy theo mô hình dịch vụ.
Rủi ro phụ thuộc vào nhà cung cấp
Ứng dụng sử dụng quá nhiều công nghệ độc quyền có thể gặp khó khăn khi cần chuyển sang nền tảng khác.
Doanh nghiệp nên đánh giá khả năng di chuyển dữ liệu, chuẩn giao tiếp, định dạng dữ liệu và các điều khoản kết thúc dịch vụ.
Yêu cầu về tuân thủ và vị trí dữ liệu
Một số doanh nghiệp cần kiểm soát nơi lưu trữ dữ liệu, cách mã hóa, thời gian lưu trữ và quyền truy cập để đáp ứng quy định nội bộ hoặc quy định pháp luật.
Vậy tại sao lại dùng điện toán đám mây?
Theo cách truyền thống, những công ty lớn, những tập đoàn lớn thường cài đặt tất cả các ứng dụng hay phần mềm trên những cụm máy chủ của họ. Nếu một công ty sẽ có một hệ thống máy chủ, 2 công ty sẽ là 2, và 1000 công ty sẽ sở hữu con số máy chủ tương ứng. Bởi vậy, để giảm tải các chi phí phát sinh từ hệ thống máy chủ đồ sộ của các công ty riêng lẻ, Điện toán đám mây đã được ra đời. Và như đã nói ở trên, ”đám mây” chính là dùng để chỉ Internet, một mạng lưới gần như vô tận.
Hiện tại đã có rất nhiều doanh nghiệp đăng tải ứng dụng của họ lên Internet và được thêm thắt rất nhiều tính năng mới thông qua trình duyệt web. Một bằng chứng gần đây nhất chính là sự xuất hiện của Chrome OS, một hệ điều hành với giao diện và ứng dụng đầy đủ ngay trên trình duyệt web. Sớm hay muộn, bạn sẽ có thể kết nối tới bất cứ ứng dụng nào chỉ với việc thông qua trình duyệt web trên PC.
Vậy tại sao lại dùng điện toán đám mây?
Thuật toán đám mây có gì khác biệt?
Có thể bạn đọc vẫn chưa hiểu Cloud Computing là gì và chúng ta có thể đơn giản hóa như sau. Mỗi công ty thường chạy các ứng dụng ngay trên các máy chủ của chính họ. Những máy chủ được đặt ở ngay vị trí công ty. Điều đó đòi hỏi rất nhiều công sức trong việc bảo dưỡng, bảo trì, tiền bạc và thời gian để giữ cho mọi thứ liên tục được chạy, nâng cấp và đảm bảo.
Nếu các doanh nghiệp áp dụng mô hình điện toán đám mây, họ sẽ vẫn sử dụng được các ứng dụng y hệt nhưng chúng lại được đặt ở các cụm máy chủ trên Internet. Các doanh nghiệp chỉ việc kết nối qua mạng Internet mà không phải mất chút công sức nào để bảo trì, bảo dưỡng, nâng cấp, chạy máy chủ. Không những thế, các doanh nghiệp còn có thể cho khách hàng của họ sử dụng ứng dụng mà không phải mất công cài đặt. Tất cả rất đơn giản. Nói 1 cách ngắn gọn, Cloud Computing cho phép các công ty bán được nhiều dịch vụ hơn trong 1 kiện hàng mới và hấp dẫn hơn.
Có thể bạn quan tâm: Các đặc điểm của điện toán đám mây doanh nghiệp cần tận dụng tối đa để phát triển nhanh
Nếu là nhân viên, bạn có bao giờ nghĩ rằng công ty mà bạn đang làm sẽ sử dụng Google Docs thay vì dùng Microsoft Office hoặc Open Office không? Xu thế này đang phát triển mạnh mẽ vì làm vậy thì người dùng (doanh nghiệp) không phải mất tiền mua, không phải mất công cài đặt. Nhưng sẽ ra sao nếu công ty bạn muốn cung cấp dịch vụ cho người khác? Bạn sẽ có thể tận dụng sức mạnh của Điện toán đám mây bằng cách tạo ứng dụng trên Internet với những tài nguyên từ các “ông lớn” như App Engine của Google, Windows Azure của Microsoft, EC2 framework của Amazon.
Hầu hết các dịch vụ trên đều được tính phí bằng cách dựa vào số lượng tài nguyên sử dụng. Như vậy ứng dụng của bạn chỉ bị thu phí bởi đúng số lượng CPU và băng thông sử dụng. Hy vọng bài viết đã giúp bạn phần nào tưởng tượng được khái niệm và cách vận hành của nguyên lý điện toán đám mây. Trong các bài viết sau, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cụ thể những ứng dụng của công nghệ đầy tiềm năng này.
Thuật toán đám mây có gì khác biệt?
Ứng dụng điện toán đám mây
Khả năng của điện toán đám mây là không thể bàn cãi, có thể truy cập dữ liệu dễ dàng thông qua internet. Trong đó có nhiều ứng dụng Cloud Computing thực hiện được:
- Cơ sở dữ liệu đám mây
- Kiểm tra và phát triển website, ứng dụng
- Phân tích, vận hành Big Data
- Lưu trữ dữ liệu website thông qua Cloud Server
- Dễ dàng chia sẻ dữ liệu thông qua các nền tảng như: Google Drive, Dropbox, Shutterstock...
Khả năng của điện toán đám mây có thể truy cập dữ liệu dễ dàng thông qua internet
Các mô hình triển khai điện toán đám mây
Public Cloud
Public Cloud là mô hình trong đó nhà cung cấp vận hành hạ tầng và cung cấp tài nguyên cho nhiều khách hàng thông qua môi trường được phân tách.
Mô hình này phù hợp khi doanh nghiệp cần:
Khởi tạo nhanh. Mở rộng linh hoạt. Hạn chế đầu tư phần cứng. Sử dụng nhiều dịch vụ có sẵn.
Private Cloud
Private Cloud là môi trường cloud dành riêng cho một tổ chức. Hạ tầng có thể được đặt tại doanh nghiệp hoặc vận hành bởi một nhà cung cấp.
Private Cloud thường được lựa chọn khi tổ chức cần kiểm soát sâu hơn đối với dữ liệu, cấu hình, mạng hoặc chính sách vận hành.
Hybrid Cloud
Hybrid Cloud kết hợp hạ tầng private hoặc on-premise với public cloud. Dữ liệu và khối lượng công việc được phân bổ giữa các môi trường dựa trên yêu cầu về bảo mật, hiệu suất hoặc chi phí.
Ví dụ, doanh nghiệp có thể lưu dữ liệu nhạy cảm trong môi trường riêng nhưng sử dụng public cloud để mở rộng tài nguyên khi lượng truy cập tăng.
Community Cloud
Community Cloud được chia sẻ bởi một nhóm tổ chức có yêu cầu chung về bảo mật, nhiệm vụ hoặc quy định chuyên ngành.
Mô hình này ít phổ biến hơn public, private và hybrid cloud nhưng được xác định là một trong bốn mô hình triển khai cloud cơ bản.
Multi-cloud có phải một mô hình triển khai không?
Multi-cloud là chiến lược sử dụng dịch vụ của từ hai nhà cung cấp cloud trở lên. Đây không phải một trong bốn mô hình triển khai truyền thống
Doanh nghiệp có thể sử dụng multi-cloud để:
- Tránh phụ thuộc vào một nhà cung cấp.
- Lựa chọn dịch vụ phù hợp nhất từ từng nền tảng.
- Đáp ứng yêu cầu về vị trí dữ liệu.
- Phân tán một số rủi ro vận hành.
Đổi lại, multi-cloud làm tăng độ phức tạp trong quản trị, giám sát, bảo mật và kiểm soát chi phí.
Các mô hình dịch vụ điện toán đám mây
Mô hình điện toán đám mây cũng giống như các công nghệ mới, đều được giải thích với các thuật ngữ cụ thể và các chữ viết tắt. Ba từ quan trọng, may mắn là nó đơn giản, dễ hiểu là IaaS, PaaS và SaaS
1. Cơ sở hạ tầng dưới dạng dịch vụ IaaS
Infrastructure as a Service (IaaS) có nghĩa là bạn có thể truy cập đến phần cứng hệ thống mạng máy tính.
2. Nền tảng dưới dạng dịch vụ PaaS
Platform as a Service (PaaS) hỗ trợ người sử dụng cloud computer bằng các hệ điều hành, cơ sở dữ liệu, máy chủ web và môi trường thực thi lập trình. Hơn nữa, nó cho phép bạn tập trung vào các ứng dụng cụ thể, cho phép các nhà cung cấp đám mây quản lý và đo đạc tài nguyên 1 cách tự động.
3. Phần mềm dưới dạng dịch vụ SaaS
Software as a Service (SaaS) là sự lựa chọn phù hợp nhất khi bạn muốn tập trung vào người dùng cuối. Giúp cho bạn truy cập đến các phần mềm trên nền tảng đám mây mà không cần quản lý cơ sở hạ tầng và nền tảng nó đang chạy.
Có thể bạn quan tâm: Software as a Service - SaaS là gì? Ưu và nhược điểm của SaaS
Case study đã được Bizfly Cloud áp dụng thành công cho thương hiệu Ahamove - Ứng dụng vận chuyển đơn hàng nhanh chóng và uy tín
Câu hỏi thường gặp về điện toán đám mây
Điện toán đám mây có phải là máy chủ ảo không?
Không. Máy chủ ảo là một loại dịch vụ hạ tầng có thể được cung cấp qua cloud. Điện toán đám mây còn bao gồm lưu trữ, mạng, cơ sở dữ liệu, phần mềm và nhiều dịch vụ khác.
Sử dụng cloud có cần Internet không?
Phần lớn dịch vụ cloud cần kết nối mạng. Một số hệ thống có thể sử dụng kết nối riêng, VPN hoặc cơ chế đồng bộ ngoại tuyến tùy theo kiến trúc.
Dữ liệu trên cloud có an toàn không?
Cloud cung cấp nhiều công cụ bảo mật nhưng mức độ an toàn còn phụ thuộc vào nhà cung cấp, cấu hình, quyền truy cập, cách mã hóa và quy trình vận hành của khách hàng.
Cloud có luôn rẻ hơn máy chủ vật lý không?
Không. Cloud có thể giảm đầu tư ban đầu và tăng tính linh hoạt, nhưng tổng chi phí phụ thuộc vào lượng tài nguyên, băng thông, dữ liệu, kiến trúc và khả năng quản trị chi phí.
IaaS, PaaS và SaaS khác nhau ở điểm nào?
Ba mô hình khác nhau chủ yếu ở phạm vi quản lý. IaaS trao cho khách hàng quyền kiểm soát lớn nhất, PaaS giảm bớt việc quản trị nền tảng, còn SaaS cung cấp phần mềm hoàn chỉnh cho người dùng cuối.
Kết luận
Điện toán đám mây là mô hình cung cấp tài nguyên công nghệ thông tin qua mạng theo nhu cầu, giúp doanh nghiệp triển khai nhanh, mở rộng linh hoạt và tiếp cận nhiều dịch vụ công nghệ mà không phải tự xây dựng toàn bộ hạ tầng vật lý.
Tuy nhiên, cloud không tự động bảo đảm chi phí thấp, bảo mật cao hoặc hệ thống luôn sẵn sàng. Doanh nghiệp cần lựa chọn đúng mô hình IaaS, PaaS hoặc SaaS, xây dựng kiến trúc phù hợp và xác định rõ trách nhiệm giữa khách hàng với nhà cung cấp.
Đối với nhu cầu vận hành website, ứng dụng, cơ sở dữ liệu hoặc phần mềm doanh nghiệp, Bizfly Cloud đang cung cấp dịch vụ Cloud Server với khả năng tùy chỉnh tài nguyên và cam kết uptime được công bố ở mức 99,99%. Phần CTA nên dẫn về trang sản phẩm để người đọc xem cấu hình, chính sách dùng thử và thông tin dịch vụ cập nhật.
